Phân biệt đấu thầu và đấu giá theo quy định pháp luật

TIÊU CHÍ

ĐẤU THẦU

ĐẤU GIÁ

Pháp luật điều chỉnh

Pháp luật về đấu thầu (Luật Đấu thầu năm 2023, sửa đổi, bổ sung năm 2024; các văn bản dưới luật).

Pháp luật về đấu giá (Luật Đấu giá tài sản năm 2016, sửa đổi, bổ sung năm 2024; Luật Thương mại năm 2005, sửa đổi, bổ sung năm 2019; các văn bản dưới luật).

Riêng đấu giá đối với chứng khoán được thực hiện theo quy định của pháp luật về chứng khoán; việc đấu giá đối với tài sản công của cơ quan Việt Nam ở nước ngoài được thực hiện theo quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công; việc đấu giá đối với biển số xe được thực hiện theo quy định của pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ.

Bản chất

Mối quan hệ giữa một người mua và nhiều người bán.

Mối quan hệ giữa một người bán và nhiều người mua.

Định nghĩa

Đấu thầu là quá trình lựa chọn nhà thầu để ký kết, thực hiện hợp đồng cung cấp dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp, lựa chọn nhà đầu tư để ký kết, thực hiện hợp đồng dự án đầu tư kinh doanh trên cơ sở bảo đảm cạnh tranh, công bằng, minh bạch, hiệu quả kinh tế và trách nhiệm giải trình.

Đấu giá (tài sản) là hình thức trả giá, chấp nhận giá có từ 02 người trở lên tham gia theo nguyên tắc, trình tự, thủ tục được quy định, trừ một số trường hợp ngoại lệ.

Chủ thể tham gia

Bao gồm chủ đầu tư, bên mời thầu, nhà thầu, nhà đầu tư. Trong đó, nhà thầu có thể là các cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cộng đồng dân cư, tổ chức, đoàn thể, nhóm thợ tại địa phương,... đủ điều kiện và tư cách hợp lệ theo quy định.

Bao gồm tổ chức đấu giá, người tham gia đấu giá, người có tài sản đấu giá, người trúng đấu giá, người mua được tài sản đấu giá. Các bên tham gia có thể là cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp có nhu cầu và thuộc trường hợp được pháp luật quy định.

Tuy nhiên, pháp luật cho phép trong một số trường hợp, người bán đấu giá tự mình tổ chức đấu giá mà không cần có sự tham gia của các chủ thể khác. Ví dụ trong việc đấu giá hàng hóa theo khoản 1 Điều 185 Luật Thương mại năm 2005: “1. Đấu giá hàng hoá là hoạt động thương mại, theo đó người bán hàng tự mình hoặc thuê người tổ chức đấu giá thực hiện việc bán hàng hoá công khai để chọn người mua trả giá cao nhất.”.

Đối tượng

Ngoài hàng hóa còn bao gồm đối tượng là dịch vụ tư vấn và phi tư vấn theo quy định. Như vậy, đối tượng của đấu thầu rộng hơn nhiều so với đấu giá.

Bao gồm hàng hóa được phép lưu thông; Tài sản được pháp luật quy định. Phần lớn các loại hàng hóa này đều có giá trị. Cá biệt có tài sản vừa có giá trị về vật chất, vừa có giá trị về mặt văn hóa, lịch sử (cổ vật, bảo vật,...).

Phương thức

Theo quy định:

- Đối với lựa chọn nhà thầu có 04 phương thức: Một giai đoạn 01 túi hồ sơ, Một giai đoạn 02 túi hồ sơ; Hai giai đoạn 01 túi hồ sơ; Hai giai đoạn 02 túi hồ sơ.

- Đối với lựa chọn nhà đầu tư có 03 phương thức: Một giai đoạn 01 túi hồ sơ, Một giai đoạn 02 túi hồ sơ; Hai giai đoạn 01 túi hồ sơ.

Đối với đấu giá hàng hóa, theo quy định của Luật Thương mại và Luật Đấu giá tài sản có 02 hình thức: Trả giá lên; Đặt giá xuống.

Hình thức pháp lý

Trong hoạt động đấu thầu, hình thức giữa các bên thể hiện bằng hồ sơ mời thầu, hồ sơ dự thầu.

Trong đấu giá hình thức pháp lý được thiết lập dưới dạng hợp đồng ủy quyền bán đấu giá và văn bản bán đấu giá hàng hóa, các loại giấy tờ này sẽ được thiết lập giữa người bán hàng, người mua hàng và tổ chức đấu giá tài sản.