Công chứng treo không còn là thuật ngữ xa lạ đối với các nhà đầu tư hoặc chuyên gia trong lĩnh vực bất động sản. Việc mua nhà, mua đất thực hiện công chứng treo diễn ra phổ biến trong các giao dịch. Hình thức này thường được sử dụng khi một trong các bên không có điều kiện tham gia trực tiếp vào thủ tục công chứng. Vậy những rủi ro pháp lý liên quan tới công chứng treo trong giao dịch bất động sản là gì? Bài viết sau sẽ giải đáp các thắc mắc của bạn.
Trong giao dịch bất động sản, công chứng treo là hình thức mà bên Văn phòng công chứng soạn sẵn hợp đồng mua bán cho các bên, tuy nhiên việc ký kết sẽ chỉ được một bên thực hiện (thường là bên bán, phần ký tên của bên mua thì được để trống). Lúc này bên bán coi như đã hoàn thành xong nghĩa vụ, hợp đồng sẽ do phòng công chứng nắm giữ. Mặt khác, đối với người mua, nghĩa vụ thanh toán vẫn phải được thực hiện ngay sau khi bên bán đã hoàn thành việc ký, bên mua có thể đến ký vào phần còn lại sau khi sắp xếp được thời gian. Cuối cùng, Công chứng viên sẽ đóng dấu công chứng và kết thúc quy trình công chứng hợp đồng mua bán.
Căn cứ theo Luật Công chứng 2014:
“Điều 5. Giá trị pháp lý của văn bản công chứng
1. Văn bản công chứng có hiệu lực từ ngày được công chứng viên ký, đóng dấu của tổ chức hành nghề công chứng”
“Điều 7. Các hành vi bị nghiêm cấm
1. Nghiêm cấm công chứng viên, tổ chức hành nghề công chứng thực hiện các hành vi sau đây:
b) Thực hiện công chứng trong trường hợp mục đích và nội dung của hợp đồng, giao dịch, nội dung bản dịch vi phạm pháp luật, trái đạo đức xã hội; xúi giục, tạo điều kiện cho người tham gia hợp đồng, giao dịch thực hiện giao dịch giả tạo hoặc hành vi gian dối khác;...”
Có thể thấy công chứng treo không đáp ứng được các điều kiện để công chứng viên thực hiện việc công chứng nhưng việc công chứng vẫn diễn ra. Vậy nên công chứng treo là một dạng của hành vi trái pháp luật, tạo điều kiện cho giao dịch giả tạo hoặc gian dối khác và là hành vi bị cấm nêu tại Luật Công chứng năm 2014.
Công chứng treo tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý đáng kể. Theo quy định của Luật công chứng 2014, hợp đồng công chứng phải có đầy đủ chữ ký của các bên tham gia mới có giá trị pháp lý. Tuy nhiên, trong trường hợp công chứng treo, việc thiếu chữ ký của một hoặc nhiều bên khiến hợp đồng trở nên vô hiệu. Điều này đồng nghĩa với việc:
- Mất hiệu lực pháp lý: Hợp đồng bị vô hiệu thì các bên không thể dựa vào hợp đồng để bảo vệ quyền lợi của mình trước pháp luật.
- Rủi ro mất tài sản: Trong trường hợp bên bán đột ngột qua đời, mất năng lực hành vi dân sự hoặc từ chối giao nhà, người mua có thể mất trắng số tiền đã thanh toán.
- Lỗ hổng pháp lý: Kẽ hở trong hợp đồng công chứng treo tạo điều kiện cho các hoạt động lừa đảo, chiếm đoạt tài sản.
- Khó khăn trong việc thực hiện các thủ tục pháp lý tiếp theo: Việc đăng ký quyền sở hữu, sang tên đổi chủ sẽ gặp nhiều trở ngại.
Đặc biệt nguy hiểm khi:
- Bên bán đã ký công chứng treo nhưng sau đó từ chối giao nhà, khi đó người mua sẽ gặp khó khăn trong việc thực hiện quyền sở hữu, thậm chí có thể mất trắng số tiền đã thanh toán.
- Bên bán qua đời hoặc mất năng lực hành vi dân sự, khi đó người thừa kế hoặc người được uỷ quyền có thể từ chối thực hiện hợp đồng, gây ra tranh chấp kéo dài.
- Có sự thay đổi về chủ thể, đối tượng của hợp đồng, điều này dẫn đến sự bất ổn định trong giao dịch và có thể gây ra thiệt hại cho một hoặc cả hai bên.
Công chứng treo là một hình thức giao dịch tiềm ẩn nhiều rủi ro. Để đảm bảo an toàn cho giao dịch, các bên cần cân nhắc kỹ lưỡng và tuân thủ đúng quy định của pháp luật. Nên lựa chọn công chứng viên có kinh nghiệm, hoặc tham khảo ý kiến của luật sư uy tín để được tư vấn, hướng dẫn cụ thể, giải đáp các thắc mắc và đảm bảo quyền lợi của mình.
Nếu bạn đọc có bất kỳ thắc mắc nào về vấn đề này hoặc các vấn đề pháp lý khác, hãy liên hệ với Văn phòng Luật sư Tinh Hoa Việt để được chúng tôi hỗ trợ nhanh nhất.
Địa chỉ: Số 20 ngõ 718 đường Hoàng Hoa Thám, phường Tây Hồ, Hà Nội
Hotline: 08.7939.7939
Email: vplstinhhoaviet@gmail.com
Website: https://lstinhhoaviet.vn