Kế thừa tinh thần của các văn bản Luật Đất đai cũ, Luật Đất đai 2024 vẫn tiếp tục giữ nguyên các điều khoản có lợi cho người dân bị thu hồi đất như về việc bồi thường, hỗ trợ tái định cư, hỗ trợ ổn định sản xuất và các khoản hỗ trợ khác. Tuy nhiên các nhà lập pháp vẫn bổ sung những quyền lợi mới để người dân nếu bị thu hồi đất nhận được khi Luật Đất đai 2024 có hiệu lực.
Được tăng giá đất bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất
Tại Luật Đất đai 2024 các quy định về khung giá đất đã bị xóa bỏ, việc định giá đất sẽ được dựa trên nguyên tắc thị trường.
Theo đó, thay vì căn cứ vào giá đất của khung giá đất do Chính phủ ban hành 5 năm một lần như hiện nay thì các địa phương sẽ tự quyết định Bảng giá đất và điều chỉnh Bảng giá đất mỗi năm một lần (nếu có) sao cho phù hợp với giá đất của thị trường.
Hiện tại, giá đền bù đất sẽ được tính theo giá đất cụ thể, vậy nên nếu Bảng giá đất tiệm cận với giá đất thị trường thì sẽ kéo theo giá đền bù đất tăng. Tuy nhiên, Bảng giá đất hiện hành sẽ được sử dụng đến hết ngày 31.12.2025, vậy nên phải từ ngày 1.1.2026 khi mà các tỉnh, thành trên cả nước công bố và áp dụng Bảng giá đất mới thì giá đất bồi thường mới thực sự tăng.
Được bố trí nhà tái định cư trước khi bị thu hồi đất
Khoản 3 Điều 80 Luật Đất đai 2024 quy định rõ:
“3. Điều kiện thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh, phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng là phải hoàn thành việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và việc bố trí tái định cư theo quy định của Luật này.”
Đồng thời Khoản 6 Điều 91 Luật Đất đai 2024 cũng quy định:
“6. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, Ủy ban nhân dân cấp huyện có trách nhiệm tổ chức lập và thực hiện dự án tái định cư để bảo đảm chủ động trong việc bố trí tái định cư cho người có đất thu hồi. Việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và việc bố trí tái định cư phải được hoàn thành trước khi có quyết định thu hồi đất.”
Như vậy, một trong những điều kiện thu hồi đất là phải hoàn thành việc phê duyệt phương án cũng thực hiện bố trí tái định cư theo quy định của pháp luật.
Có thể được bồi thường bằng đất ở, nhà ở
Khoản 6 Điều 111 Luật Đất đai 2024 đã quy định như sau:
“6. Hộ gia đình, cá nhân bị thu hồi đất nông nghiệp, đất phi nông nghiệp không phải đất ở, nếu đủ điều kiện bồi thường về đất theo quy định tại Điều 95 của Luật này mà có nhu cầu bồi thường bằng đất ở hoặc nhà ở và địa phương có điều kiện về quỹ đất ở, nhà ở thì được bồi thường bằng giao đất ở hoặc nhà ở tái định cư.”
Theo đó, từ ngày 1.8.2024, hộ gia đình, cá nhân bị thu hồi đất nông nghiệp có thể được bồi thường bằng đất ở, nhà ở phù hợp với nhu cầu của người có đất bị thu hồi và quỹ đất địa phương cho phép.
Có thể được giao thêm đất đối với hộ gia đình nhiều thế hệ
Căn cứ khoản 4 Điều 111 Luật Đất đai 2024 quy định, người dân bị thu hồi đất được xem xét hỗ trợ để giao đất ở có thu tiền sử dụng đất hoặc bán, cho thuê, cho thuê mua nhà ở cho các hộ gia đình còn thiếu nếu thỏa mãn các điều kiện sau:
- Hộ gia đình có nhiều thế hệ/có nhiều cặp vợ chồng cùng chung sống trên một thửa đất ở bị thu hồi có đủ điều kiện được bồi thường về đất ở theo quy định tại Điều 95 của Luật Đất đai.
- Hộ gia đình đó đủ điều kiện để tách thành từng hộ gia đình riêng theo quy định của pháp luật về cư trú hoặc có nhiều hộ gia đình có chung quyền sử dụng 01 thửa đất ở bị thu hồi mà diện tích đất ở được bồi thường không đủ để giao riêng cho từng hộ gia đình.
Ngoài những điểm mới trên, Luật Đất đai 2024 còn bổ sung thêm nhiều khoản hỗ trợ cho người bị thu hồi đất, có thể kể tới một số khoản hỗ trợ khác như: hỗ trợ di dời vật nuôi; hỗ trợ để tháo dỡ, phá dỡ, di dời đối với tài sản gắn liền với đất là phần công trình xây dựng theo giấy phép xây dựng có thời hạn theo pháp luật về xây dựng mà đến thời điểm thu hồi đất giấy phép đã hết thời hạn.
Tham khảo thêm một số bài viết liên quan tới chủ đề trên của chúng tôi:
- “Hộ gia đình nhiều thế hệ bị thu hồi đất có được giao thêm đất không?”: https://lstinhhoaviet.vn/ho-gia-dinh-nhieu-the-he-bi-thu-hoi-dat-co-duoc-giao-them-dat-khong/
- “Luật Đất đai 2024: phải hoàn thành bố trí tái định cư trước khi thu hồi đất?”: https://lstinhhoaviet.vn/luat-dat-dai-2024-phai-hoan-thanh-bo-tri-tai-dinh-cu-truoc-khi-thu-hoi-dat/
Nếu bạn đọc có bất kỳ thắc mắc nào về vấn đề này hoặc các vấn đề pháp lý khác, hãy liên hệ với Văn phòng Luật sư Tinh Hoa Việt, Hotline: 08.7939.7939 và Email: vplstinhhoaviet@gmail.com hoặc truy cập website: https://lstinhhoaviet.vn/ để được chúng tôi hỗ trợ nhanh nhất.