TÓM TẮT
Luật Đất Đai 2024 đã mang đến những thay đổi đáng kể trong quy định về bồi thường khi nhà nước thu hồi đất, đặc biệt là tạo ra một khung pháp lý chặt chẽ bảo vệ cho người dân khi bị thu hồi đất thuộc hành lang an toàn giao thông.
NỘI DUNG
Trong hầu hết các trường hợp, khi nhà nước thu hồi đất thuộc hành lang an toàn giao thông để phục vụ cho các công trình công cộng, người dân sẽ được bồi thường. Về vấn đề này, trước đây Chính phủ đã ban hành Nghị định số 47/2014/NĐ-CP có quy định về bồi thường đối với trường hợp bị ảnh hưởng bởi hành lang an toàn. Sau khi Luật Đất đai 2024 ra đời, vấn đề này lại tiếp tục được làm rõ hơn và có hướng dẫn chi tiết tại Nghị định số 88/2024/NĐ-CP quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất. Cụ thể:
Theo Điều 106 Luật Đất đai 2024, khi xây dựng công trình, khu vực có hành lang bảo vệ an toàn mà không thu hồi đất nằm trong phạm vi hành lang bảo vệ an toàn công trình, khu vực bảo vệ, vành đai an toàn thì người sử dụng đất được bồi thường thiệt hại do hạn chế khả năng sử dụng đất, thiệt hại tài sản gắn liền với đất theo quy định của Chính phủ.
Điều 18 Nghị định 88/2024/NĐ-CP quy định về bồi thường, hỗ trợ thiệt hại đối với đất thuộc hành lang bảo vệ an toàn công trình, khu vực bảo vệ, vành đai an toàn khi xây dựng công trình, khu vực có hành lang bảo vệ an toàn như sau:
“1. Bồi thường thiệt hại do hạn chế khả năng sử dụng đất thuộc phạm vi hành lang bảo vệ an toàn công trình, khu vực bảo vệ, vành đai an toàn quy định tại Điều 106 Luật Đất đai 2024 được thực hiện như sau:
a) Làm thay đổi mục đích sử dụng đất từ đất ở sang đất phi nông nghiệp không phải là đất ở hoặc từ đất ở sang đất nông nghiệp thì mức bồi thường thiệt hại được xác định như sau:
Tbt = (G1 - G2) x S
Trong đó:
Tbt: Tiền bồi thường thiệt hại;
G1: Giá đất ở tính bình quân mỗi m²;
G2: Giá đất phi nông nghiệp không phải đất ở hoặc giá đất nông nghiệp tính bình quân cho mỗi m²;
S: Diện tích đất bị thay đổi mục đích sử dụng đất;
b) Làm thay đổi mục đích sử dụng đất từ đất phi nông nghiệp không phải là đất ở sang đất nông nghiệp thì mức bồi thường thiệt hại được xác định như sau:
Tbt = (G3 - G4) x S
Trong đó:
Tbt: Tiền bồi thường thiệt hại;
G3: Giá đất phi nông nghiệp không phải đất ở tính bình quân mỗi m²;
G4: Giá đất nông nghiệp tính bình quân cho mỗi m²;
S: Diện tích đất bị thay đổi mục đích sử dụng đất.
c) Trường hợp không làm thay đổi mục đích sử dụng đất nhưng làm hạn chế khả năng sử dụng đất thì việc xác định mức bồi thường thiệt hại do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh căn cứ tình hình thực tế tại địa phương quy định cụ thể.
2. Nhà ở, công trình xây dựng khác và các tài sản khác gắn liền với đất nằm trong phạm vi hành lang bảo vệ an toàn công trình, khu vực bảo vệ, vành đai an toàn bị thiệt hại do phải giải tỏa thì được bồi thường theo mức thiệt hại theo quy định.
3. Khi hành lang bảo vệ an toàn công trình, khu vực bảo vệ, vành đai an toàn chiếm dụng khoảng không trên 70% diện tích thửa đất có nhà ở, công trình xây dựng thì phần diện tích đất còn lại cũng được bồi thường theo mục (1) và (2) nếu phần diện tích đất còn lại này nhỏ hơn diện tích tối thiểu theo quy định của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh về diện tích tối thiểu tại khoản 2 Điều 220 Luật Đất đai 2024 đối với trường hợp thửa đất ở hoặc không đủ điều kiện xây dựng công trình theo quy định của pháp luật chuyên ngành đối với trường hợp thửa đất có công trình xây dựng.
4. Đất ở có nhà ở gắn liền với đất nằm trong phạm vi hành lang bảo vệ an toàn công trình, khu vực bảo vệ, vành đai an toàn khi xây dựng công trình, khu vực có hành lang bảo vệ an toàn phải di chuyển chỗ ở theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền thì người sử dụng đất, chủ sở hữu nhà ở gắn liền với đất ngoài việc được bồi thường theo mục (1), nếu có nhu cầu thì được bố trí tái định cư, được bồi thường chi phí di chuyển và được hỗ trợ ổn định đời sống, sản xuất.”
Như vậy, Luật 2024 không chỉ tập trung vào việc bồi thường cho những trường hợp đất bị thu hồi hoàn toàn mà còn mở rộng phạm vi bồi thường cho những trường hợp đất bị hạn chế sử dụng do nằm trong hành lang an toàn giao thông. Điều này có nghĩa là, ngay cả khi đất của bạn không bị thu hồi hoàn toàn nhưng khả năng sử dụng bị ảnh hưởng đáng kể, bạn vẫn có quyền được bồi thường.
Mức độ bồi thường, hình thức bồi thường và các điều kiện cụ thể sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Người dân có quyền tham gia vào quá trình định giá đất và có thể khiếu nại nếu không đồng ý với kết quả bồi thường. Chính vì thế , để hiểu rõ hơn về quyền lợi của mình và các thủ tục liên quan, người dân cần trang bị cho mình những kiến thức cơ bản về pháp luật đất đai, hoặc tham khảo ý kiến của luật sư hoặc các cơ quan có thẩm quyền.
Nếu bạn đọc có bất kỳ thắc mắc nào về vấn đề này hoặc các vấn đề pháp lý khác, hãy liên hệ với Văn phòng Luật sư Tinh Hoa Việt, Hotline: 08.7939.7939 và Email: vplstinhhoaviet@gmail.com hoặc truy cập website: https://lstinhhoaviet.vn/ để được chúng tôi hỗ trợ nhanh nhất.