Thế nào là thế quyền trong bồi thường bảo hiểm phi nhân thọ?
Dịch vụ bảo hiểm hoạt động dựa trên nhiều nguyên tắc khác nhau, trong đó có nguyên tắc thế quyền. Vậy nguyên tắc thế quyền trong bảo hiểm phi nhân thọ là gì? Bài viết sau sẽ giải đáp và cung cấp thông tin chi tiết cho bạn về nguyên tắc thế quyền.
1. Nguyên tắc thế quyền trong bảo hiểm là gì?
Nguyên tắc thế quyền (Principle of subrogation) còn có tên gọi khác là nguyên tắc chuyển quyền yêu cầu bồi thường. Nguyên tắc này là sự mở rộng và là hệ quả của nguyên tắc bồi thường.
Áp dụng nguyên tắc thế quyền giúp người tham gia bảo hiểm có quyền đòi bồi thường từ người chịu trách nhiệm việc gây ra tai nạn, tổn thất. Đồng thời nguyên tắc này có giá trị pháp lý, cho phép công ty bảo hiểm lấy lại khoản tiền tương ứng từ người thứ ba trực tiếp gây ra tổn thất.
Đối với nguyên tắc thế quyền, sau khi bồi thường cho người được bảo hiểm thì công ty bảo hiểm sẽ có quyền khiếu nại, khởi kiện người gây ra tổn thất để đòi lại số tiền đã bồi thường. Khi gặp sự cố do bên thứ ba gây ra, người tham gia bảo hiểm có trách nhiệm ủy quyền, cung cấp các chứng từ liên quan cho công ty bảo hiểm như biên bản, thư từ, bằng chứng cho thấy người thứ ba gây ra tổn thất. Dựa vào đó, công ty bảo hiểm sẽ thay mặt người tham gia bảo hiểm khiếu nại bên thứ ba. Nguyên tắc thế quyền trong bảo hiểm phi nhân thọ sẽ hạn chế tối đa thiệt thòi cho cả bên mua bảo hiểm và công ty bảo hiểm.
2. Cơ sở pháp lý của nguyên tắc thế quyền
Điều 54 Luật kinh doanh bảo hiểm 2022 quy định về chuyển quyền yêu cầu bồi hoàn:
“1. Khi xảy ra sự kiện bảo hiểm, trường hợp người thứ ba có trách nhiệm bồi thường do hành vi gây thiệt hại cho người được bảo hiểm thì thực hiện như sau:
a) Sau khi doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài trả tiền bồi thường, người được bảo hiểm có trách nhiệm chuyển cho doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài quyền yêu cầu người thứ ba bồi hoàn số tiền mà doanh nghiệp đã bồi thường;
b) Doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài có quyền khấu trừ số tiền bồi thường tùy theo mức độ lỗi của người được bảo hiểm nếu người được bảo hiểm từ chối chuyển quyền yêu cầu người thứ ba bồi hoàn.
2. Khi doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài thực hiện quyền yêu cầu bồi hoàn đối với người thứ ba, người được bảo hiểm có trách nhiệm cung cấp cho doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài các tài liệu cần thiết và thông tin liên quan theo thỏa thuận trong hợp đồng bảo hiểm.
3. Doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài không được yêu cầu cha, mẹ, vợ, chồng, con của người được bảo hiểm bồi hoàn khoản tiền mà doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài đã trả cho người được bảo hiểm, trừ trường hợp những người này cố ý gây ra tổn thất”.
3. Ví dụ ứng dụng nguyên tắc thế quyền
Ví dụ 1: Anh A (người được bảo hiểm) nhận hàng đã chuyển giao ở cảng (bên thứ 3) và phát hiện thấy hàng bị đổ vỡ. Điều anh A cần làm lúc này là liên hệ với cảng, lập biên bản tổn thất và thông báo cho phía công ty bảo hiểm.
Áp dụng nguyên tắc thế quyền: Số tiền bồi thường đòi lại từ bên thứ 3 không được vượt quá số tiền mà công ty bảo hiểm đã bồi thường cho người được bảo hiểm. Bên cạnh đó, các chi phí phát sinh khác để đòi bồi thường từ bên thứ 3 sẽ do công ty bảo hiểm chịu.
Ví dụ 2: Ô tô con 5 chỗ được bảo hiểm đúng với giá trị. Trong quá trình sử dụng bị đâm bởi xe container, buộc phải sửa chữa và thay thế. Công ty bảo hiểm thực hiện bồi thường số tiền 55.000.000 VNĐ. Theo cảnh sát giao thông, lỗi từ xe container là 70% và xe con là 30%. Áp dụng nguyên tắc thế quyền: Trường hợp này công ty bảo hiểm đã hoàn thành đúng với cam kết bồi thường cho người được bảo hiểm. Về phía người được bảo hiểm sau khi đã được bồi thường thì phải lưu quyền đòi lại bên thứ ba cho công ty bảo hiểm.
Bài viết đã giúp bạn giải đáp nguyên tắc thế quyền trong bảo hiểm là gì. Có thể thấy nguyên tắc thế quyền có tầm quan trọng rất lớn trong bảo hiểm tài sản. Việc nắm rõ đặc điểm của nguyên tắc thế quyền cũng như các nguyên tắc khác khi tham gia bảo hiểm sẽ đảm bảo lợi ích cho người tham gia bảo hiểm.