I. TÓM TẮT:
Tại Việt Nam, mua cổ phần là giao dịch phổ biến nhất trong ba loại giao dịch M&A (mua cổ phần, mua tài sản và sáp nhập/hợp nhất). Tuy nhiên, nhiều cá nhân, tổ chức vẫn còn chưa thực sự rõ ràng về Hợp đồng mua bán cổ phần - “trái tim” của một giao dịch mua cổ phần. Bài viết dưới đây sẽ cho các cá nhân, tổ chức đang có nhu cầu tìm hiểu hoặc thực hiện loại giao dịch này hiểu rõ hơn về Hợp đồng mua bán cổ phần.
II. NỘI DUNG:
1. Hợp đồng mua bán cổ phần (HĐMBCP) là gì?
- Hợp đồng mua bán cổ phần là văn bản ghi nhận tất cả các thỏa thuận của các bên về giao dịch mua cổ phần. Kết quả của quá trình soát xét pháp lý, sau khi các bên đã đàm phán, thương lượng kỹ càng được thể hiện trong HĐMBCP. Từ ngày có hiệu lực, HĐMBCP sẽ trở thành “luật” điều chỉnh mối quan hệ giữa các bên trong suốt quá trình các bên chuẩn bị cho việc mua bán, hoàn tất việc mua bán và cả giai đoạn sau khi việc mua bán được được hoàn tất.
2. Nội dung chính của Hợp đồng mua bán cổ phần
2.1. Phần mở đầu:
- Đây là phần giới thiệu về các bên và ngày ký hợp đồng.
- Các bên ký kết Hợp đồng:
+ Bên bán (Công ty mục tiêu):
- thường không phải là một bên ký HĐMBCP hiện hữu, trừ khi các bên muốn ràng buộc một số nghĩa vụ cho công ty.
- thường là Công ty mẹ của công ty mục tiêu, khi công ty mục tiêu là công ty con của một công ty khác và công ty mục tiêu là tài sản duy nhất của công ty con này.
+ Bên mua:
- có thể trực tiếp là bên mua ký kết hợp đồng;
- Hoặc bên mua sẽ chỉ định một trong các công ty con hiện có của mình mua cổ phần hoặc thành lập một công ty mới để mua cổ phần.
2.2. Phần bối cảnh:
- Mang tính kỹ thuật soạn thảo hơn là phần bắt buộc phải có, nhưng những thông tin này sẽ giúp người đọc Hợp đồng nhanh chóng nắm bắt được bối cảnh và cơ cấu giao dịch.
2.3. Định nghĩa:
- Phần định nghĩa gồm các từ hoặc cụm từ được sử dụng nhiều lần trong Hợp đồng, được viết hoa chữ cái đầu tiên và gắn với một ý nghĩa cụ thể. Việc này sẽ giúp Hợp đồng trở nên rõ ràng, dễ theo dõi và tránh tranh cãi sau này.
- Phần định nghĩa nên soạn thảo theo hướng mô tả, diễn giải nội hàm của thuật ngữ, không nên đưa quyền và nghĩa vụ của các bên vào trong các định nghĩa.
- Thuật ngữ nào đã được định nghĩa thì nên sử dụng thống nhất xuyên suốt nội dung của HĐMBCP và không nên sử dụng thuật ngữ chưa được định nghĩa để đề cập đến cùng một khái niệm, nội dung, đối tượng của thuật ngữ đã được định nghĩa.
2.4. Cổ phần được bán và giá bán:
- Loại cổ phần, số lượng cổ phần và giá bán sẽ được quy định tại điều khoản này. Giá bán có thể là giá được xác định sẵn hoặc là quy định về cách thức có thể xác định được giá.
- Ở Việt Nam, giá bán ghi bằng Việt Nam Đồng hay bằng ngoại tệ trong HĐMBCP có sự tham gia của nhà đầu tư nước ngoài là một vấn đề gây lúng túng vì quy định pháp luật không thực sự rõ ràng. Khi cần, để tránh rủi ro về tỷ giá, các bên nên ghi giá bán bằng tiền đồng trong HĐMBCP theo tỷ giá vào ngày ký kết HĐMBCP hoặc trước đó vài ngày.
2.5. Điều khoản liên quan đến thanh toán:
- Bao gồm các quy định về điều chỉnh giá bán, phương thức thanh toán và lịch trình thanh toán.
- Giá bán dù được xác định vào thời điểm ký Hợp đồng cũng có thể được xác định lại sau đó do những yếu tố xác định giá thay đổi như mức vốn lưu động, báo cáo lãi lỗ hoặc mức tiền mặt và nợ tùy theo thỏa thuận định giá của các bên.
- Phương thức thanh toán phổ biến ở Việt Nam là phương thức chuyển tiền thông qua tài khoản ngân hàng.
- Lịch trình thanh toán cũng được các bên vạch ra và liên quan chặt chẽ với điều khoản về điều kiện tiên quyết. Các bên cũng có thể thỏa thuận để bên mua chuyển tiền mua vào tài khoản tạm giữ, yêu cầu bên mua đặt cọc một khoản tiền ngay sau khi ký kết hợp đồng, thanh toán tiền mua thành nhiều lần,...Bên mua cũng có thể yêu cầu công ty mẹ của bên bán bảo lãnh nghĩa vụ của bên bán.
2.6. Cam đoan:
- Các bên đưa ra cam đoan bằng việc trình bày và xác nhận về sự tồn tại của một sự việc đã diễn ra trên thực tế hoặc thông tin về tình trạng của một vấn đề nào đó. Đây là một trong những điều khoản để chia sẻ rủi ro giữa các bên và có liên quan chặt chẽ đến điều khoản về điều kiện tiên quyết và bồi hoàn được đề cập dưới đây.
2.7. Cam kết:
- Cam kết là lời hứa sẽ thực hiện hoặc không thực hiện một hành động, công việc nào đó. Điều khoản này dùng để điều chỉnh hành vi của các bên từ lúc ký kết hợp đồng kéo dài cho tới sau khi giao dịch đã hoàn tất.
- Có hai dạng cam kết:
+ Cam kết trước hoàn tất: điều chỉnh hành vi của các bên trong thời gian chờ đợi giao dịch hoàn tất. Theo đó, bên bán hứa sẽ vẫn điều hành công ty như bình thường, đợi đến ngày hoàn tất giao dịch. Đó cũng có thể là những cam kết sẽ thực hiện các công việc cần thiết để đảm bảo các bên sẽ kết thúc giao dịch suôn sẻ như dự tính.
+ Cam kết sau hoàn tất: có thể là bên bán sẽ đồng ý sẽ không cạnh tranh với công ty mục tiêu sau này hoặc bên bán cam kết không lôi kéo khách hàng, người lao động và nhà cung cấp của công ty mục tiêu. Bảo mật thông tin cũng thường là một nghĩa vụ sau hoàn tất. Loại cam kết này thường chỉ có hiệu lực trong một thời hạn do các bên thỏa thuận cụ thể.
2.8. Điều kiện tiên quyết:
Điều kiện tiên quyết hay còn gọi là điều kiện để tiến hành việc hoàn tất. Hoàn tất là thời điểm mà việc mua và bán cổ phần diễn ra, quyền sở hữu cổ phần được chuyển từ bên bán sang bên mua. Các bên sẽ đặt điều kiện cho nghĩa vụ phải tiến hành việc hoàn tất của bản thân mình. tức là bên bán phải thực hiện chuyển giao quyền sở hữu cổ phần cho bên mua còn bên mua phải trả tiền và tiếp nhận quyền sở hữu đối với cổ phần khi các điều kiện mà bên đó đưa ra được đáp ứng.
2.9. Cơ chế hoàn tất giao dịch:
- Điều khoản này quy định việc hoàn tất giao dịch sẽ diễn ra vào ngày nào, ở nơi nào và như thế nào. Tài liệu mà các bên phải bàn giao cho bên kia cũng được liệt kê chi tiết ở điều này.
2.10. Bồi hoàn:
- Điều khoản này cho phép một bên yêu cầu bên kia bồi thường và bù đắp cho thiệt hại và tổn thất mà bên đó phải gánh chịu (trực tiếp hoặc gián tiếp thông qua công ty mục tiêu) do bên kia vi phạm HĐMBCP hoặc trong các trường hợp cụ thể được quy định trong Hợp đồng.
- Các bên sẽ thỏa thuận về mức bồi hoàn, khoảng thời gian tối đa mà một bên có thể đòi bồi hoàn và thủ tục để đòi bồi hoàn.
2.11. Chấm dứt:
- Một bên hoặc cả hai bên sẽ được quyền chấm dứt hợp đồng trong một số trường hợp cụ thể trong điều khoản chấm dứt. Một số trường hợp phổ biến là:
+ Theo thỏa thuận của các bên;
+ Do điều kiện tiên quyết cụ thể nào đó không được hoặc không có khả năng được đáp ứng;
+ Do một bên vi phạm nghiêm trọng Hợp đồng;
+ Do giao dịch không thể hoàn tất trước một thời điểm nhất định.
2.12. Các điều khoản chung:
- Đây là các điều khoản mang tính cơ bản, tiêu chuẩn, phổ biến trong các loại hợp đồng nói chung và HĐMBCP nói riêng. Ví dụ: Thỏa thuận toàn bộ, Bảo mật, Luật áp dụng, Giải quyết tranh chấp, Phân bổ chi phí, Thông báo, Thư tiết lộ, Phụ lục.
- Đây là các điều khoản theo mẫu mà các bên thường ít bỏ nhiều công sức để thương lượng, tuy nhiên cũng không nên lơ là khi soạn thảo và đàm phán.
Trên đây là những nội dung cơ bản của Hợp đồng mua bán cổ phần của giao dịch M&A, nếu bạn đọc có bất kỳ thắc mắc nào về vấn đề này hoặc các vấn đề pháp lý khác, hãy liên hệ với Văn phòng Luật sư Tinh Hoa Việt, theo Hotline: 0972.496.388 hoặc 0247.101.6886 và Email: vplstinhhoaviet@gmail.com hoặc truy cập website:https://lstinhhoaviet.vn/ để được chúng tôi hỗ trợ nhanh nhất.