1. Khi nào người lao động được đơi phương chấm dứt hợp đồng lao động?
Nếu như Bộ luật lao động 2012 chỉ cho phép người lao động được đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trong 07 trường hợp nhất định thì Bộ luật lao động 2019 lại cho người lao động được chấm dứt hợp đồng mà không cần lý do.
Người lao động được đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động bất cứ khi nào, tuy nhiên khi chấm dứt Hợp đồng lao động phải thông báo về việc chấm dứt cho người sử dụng lao động trước một thời hạn nhất định, cụ thể quy định về thời hạn báo trước như sau:
- Ít nhất 45 ngày nếu làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn;
- Ít nhất 30 ngày nếu làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn có thời hạn từ 12 tháng đến 36 tháng;
- Ít nhất 03 ngày làm việc nếu làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn có thời hạn dưới 12 tháng;
- Đối với một số ngành, nghề, công việc đặc thù gồm: (1) Phi công; nhân viên kỹ thuật bảo dưỡng tàu bay, nhân viên sửa chữa chuyên ngành hàng không; nhân viên điều độ, khai thác máy bay; (2) Người quản lý doanh nghiệp; (3) Thuyền viên thuộc thuyền bộ làm việc trên tàu Việt Nam đang hoạt động ở nước ngoài; thuyền viên được doanh nghiệp Việt Nam cho thuê lại làm việc trên tàu biển nước ngoài, thì thời hạn báo trước như sau:
+ Ít nhất 120 ngày đối với hợp đồng lao động không xác định thời hạn hoặc hợp đồng lao động xác định thời hạn từ 12 tháng trở lên;
+ Ít nhất bằng một phần tư thời hạn của hợp đồng lao động đối với hợp đồng lao động có thời hạn dưới 12 tháng.
2. Các trường hợp chấm dứt Hợp đồng lao động không phải báo trước
- Không được bố trí theo đúng công việc, địa điểm làm việc theo thỏa thuận
- Không được trả đủ lương hoặc trả lương không đúng thời hạn
- Bị ngược đãi, đánh đập hoặc có lời nói, hành vi nhục mạ, hành vi làm ảnh hưởng đến sức khỏe, nhân phẩm, danh dự; bị cưỡng bức lao động
- Bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc
- Lao động nữ mang thai phải nghỉ việc theo khuyến cáo của bác sĩ
- Đủ tuổi nghỉ hưu
- Người sử dụng lao động cung cấp thông tin không trung thực.
3. Người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật
Người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động không thông báo cho người sử dụng lao động hoặc không đảm bảo thời hạn thông báo theo quy định ở trên được xác định là chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật.
Người lao động đơn phương chấm dứt HĐLĐ không đúng các quy định trên được xác định là chấm dứt HĐLĐ trái pháp luật và phải chịu các chế tài sau:
- Không được trợ cấp thôi việc
- Phải bồi thường cho người sử dụng lao động nửa tháng tiền lương và một khoản tiền tương ứng với tiền lương theo hợp đồng lao động trong những ngày không báo trước.
- Phải hoàn trả cho người sử dụng lao động chi phí đào tạo.