Hướng dẫn xử lý khi người lao động bị quấy rối tình dục: Góc độ pháp lý
Quấy rối tình dục (QRTD) tại nơi làm việc là một vấn đề nhức nhối, ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường làm việc và quyền lợi của người lao động. Bộ luật Lao động 2019 (BLLĐ 2019) đã có những quy định cụ thể nhằm bảo vệ người lao động khỏi hành vi này.
Theo Bộ luật Lao động năm 2019 (BLLĐ 2019), Điều 3, Khoản 9:
Quấy rối tình dục tại nơi làm việc là hành vi có tính chất tình dục của bất kỳ người nào đối với người khác tại nơi làm việc mà không được người đó mong muốn hoặc chấp nhận.
Nơi làm việc là bất kỳ nơi nào mà NLĐ thực tế làm việc theo thỏa thuận hoặc phân công của NSDLĐ. Các hình thức QRTD có thể bao gồm:
- Hành vi mang tính thể chất: Tiếp xúc, sờ mó, vuốt ve...
- Hành vi mang tính lời nói: Bình luận, nhận xét, hỏi han... về tình dục.
- Hành vi phi lời nói: Ngôn ngữ cơ thể, trưng bày tài liệu có tính chất tình dục...
Người lao động bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc thì nên xử lý như thế nào?
Khi người lao động bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc thì có thể lựa chọn các phương án sau:
1. Khiếu nại hành vi quấy rối với cấp trên để giải quyết
Hành vi quấy rối tình dục là hành vi bị nghiêm cấm trong lĩnh vực lao động, quy định tại Điều 8 BLLĐ 2019. Mức độ kỷ luật tùy thuộc vào tính chất, mức độ vi phạm, tuy nhiên người có hành vi quấy rối tình dục tại nơi làm việc có thể bị áp dụng hình thức kỷ luật sa thải theo quy định tại khoản 2 Điều 125 BLLĐ 2019.
“Điều 125. Áp dụng hình thức xử lý kỷ luật sa thải
Hình thức xử lý kỷ luật sa thải được người sử dụng lao động áp dụng trong trường hợp sau đây:
…
2. Người lao động có hành vi tiết lộ bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ của người sử dụng lao động, có hành vi gây thiệt hại nghiêm trọng hoặc đe dọa gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng về tài sản, lợi ích của người sử dụng lao động hoặc quấy rối tình dục tại nơi làm việc được quy định trong nội quy lao động;...”
2. Đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động với doanh nghiệp
Theo quy định tại điểm d khoản 2 Điều 35 BLLĐ 2019 thì người lao động có thể đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động với người sử dụng lao động mà không cần phải báo trước trong trường hợp người lao động không muốn ở lại làm việc sau khi xảy ra sự việc. Khi này, người lao động vẫn được hưởng trợ cấp thôi việc theo quy định.
“Điều 35. Quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động của người lao động
2. Người lao động có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động không cần báo trước trong trường hợp sau đây:
d) Bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc;..”
3. Tố giác người có hành vi quấy rối với cơ quan nhà nước có thẩm quyền
Người lao động có quyền khiếu nại, tố cáo với NSDLĐ hoặc cơ quan có thẩm quyền khi bị QRTD đồng thời yêu cầu NSDLĐ có biện pháp bảo. Tùy theo mức độ vị phạm mà người có hành vi vi phạm có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự, cụ thể:
Theo Nghị định 12/2022/NĐ-CP quy định về Vi phạm quy định về thực hiện hợp đồng lao động:
“Điều 11. Vi phạm quy định về thực hiện hợp đồng lao động
…
3. Phạt tiền từ 15.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với hành vi quấy rối tình dục tại nơi làm việc nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.phạt tiền từ 15.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng..”
Bộ luật Hình sự hiện chưa quy định cụ thể việc truy cứu trách nhiệm hình sự đối với hành vi quấy rối tình dục. Tuy nhiên, trong trường hợp nghiêm trọng, hành vi QRTD có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về “Tội làm nhục người khác” theo Điều 155 Bộ luật Hình sự 2015.
Phòng chống QRTD tại nơi làm việc cần sự tác động đa chiều từ các bên. Người lao động cần nâng cao nhận thức về QRTD và các biện pháp bảo vệ bản thân. NSDLĐ cần xây dựng và thực thi hiệu quả các quy định về phòng, chống QRTD. Và đặc biệt là cơ quan chức năng cần tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các hành vi QRTD.
Nếu bạn đọc có bất kỳ thắc mắc nào về vấn đề này hoặc các vấn đề pháp lý khác, hãy liên hệ với Văn phòng Luật sư Tinh Hoa Việt, Hotline: 08.7939.7939 và Email: vplstinhhoaviet@gmail.com hoặc truy cập website: https://lstinhhoaviet.vn/ để được chúng tôi hỗ trợ nhanh nhất.